DAUTUTAISANMAHOA.COMRESEARCH LAB · BLOCKCHAIN · CRYPTO

Thuật ngữ crypto

Bảng tuần hoàn 35 thuật ngữ crypto giải thích các khái niệm thị trường, chỉ báo, phái sinh, vĩ mô và quản trị vốn theo ba cấp độ.

Cập nhật: Litepaper

↔ Cuộn ngang trong bảng để xem đủ 5 nhóm.

Cơ bản
●
Trung cấp
●●
Nâng cao
●●●

Thị trường

1

Vốn hoá thị trường

●

Giá trị thị trường của lượng tài sản đang lưu hành.

Vốn hoá thị trường thường được tính bằng giá hiện tại nhân với lượng tài sản đang lưu hành. Chỉ số này mô tả quy mô định giá, không phải tổng số tiền đã được đầu tư vào tài sản.

2

Khối lượng giao dịch

●

Lượng tài sản được giao dịch trong một khoảng thời gian.

Khối lượng giao dịch là lượng tài sản được trao đổi trong một khoảng thời gian xác định. Chỉ số có thể được thể hiện theo đơn vị tài sản hoặc giá trị tiền tệ và phụ thuộc phạm vi sàn được thống kê.

4

Stablecoin

●

Token hướng tới giá tương đối ổn định.

Stablecoin là token được thiết kế để giữ giá tương đối ổn định theo một tài sản tham chiếu, thường là USD. Cơ chế có thể dựa trên dự trữ, tài sản thế chấp hoặc thuật toán; vẫn tồn tại rủi ro mất neo, tổ chức phát hành và thanh khoản.

5

Altcoin

●

Tên gọi chung cho các tài sản mã hoá ngoài Bitcoin.

Altcoin là tên gọi chung thường dùng cho các đồng tiền mã hoá ngoài Bitcoin. Các tài sản này có thể khác nhau về công nghệ, mục đích sử dụng, cơ chế phát hành và rủi ro.

3

Thanh khoản

●●

Khả năng giao dịch ít làm dịch giá.

Thanh khoản là khả năng mua hoặc bán tài sản với quy mô mong muốn mà không làm giá dịch chuyển quá nhiều. Độ sâu sổ lệnh, chênh lệch mua–bán và trượt giá giúp đánh giá thanh khoản; khối lượng giao dịch cao một mình chưa đủ.

6

BTC Dominance

●●

Tỷ trọng vốn hoá Bitcoin trong thị trường tiền mã hoá.

BTC Dominance là tỷ lệ vốn hoá Bitcoin so với tổng vốn hoá thị trường tiền mã hoá trong bộ dữ liệu được dùng. Kết quả có thể khác nhau giữa các nhà cung cấp do phạm vi tài sản và phương pháp thống kê.

7

DeFi

●●

Các ứng dụng tài chính vận hành bằng hợp đồng thông minh.

DeFi là tên gọi cho các ứng dụng tài chính dựa trên hợp đồng thông minh trên blockchain. Các hoạt động có thể gồm trao đổi, cho vay và cung cấp thanh khoản; rủi ro có thể đến từ mã hợp đồng, tài sản thế chấp và cơ chế quản trị.

11

Fear & Greed Index

●●

Điểm tổng hợp tâm lý thị trường crypto.

Fear & Greed Index tổng hợp các thành phần tâm lý thị trường crypto thành điểm 0–100: 0 là sợ hãi cực độ, 100 là tham lam cực độ. Các vùng ngưỡng là quy ước đọc dữ liệu, không phải dự báo giá.

Cách đọc trên DAUTUTAISANMAHOA

Lấy điểm hằng ngày từ alternative.me, kèm lịch sử tối đa 365 ngày để so sánh mức hiện tại với quá khứ.

8

TVL

●●●

Tổng giá trị tài sản trong giao thức.

TVL là tổng giá trị tài sản được ghi nhận trong các hợp đồng hoặc giao thức, thường quy đổi sang USD. Giá token thay đổi cũng làm TVL thay đổi dù không có tiền mới vào, và cách gộp có thể tính trùng tài sản giữa các giao thức.

9

Halving

●●●

Sự kiện giảm một nửa trợ cấp khối Bitcoin.

Halving là sự kiện giảm một nửa phần trợ cấp Bitcoin mới dành cho mỗi khối theo quy tắc giao thức. Sự kiện diễn ra khoảng 4 năm một lần; lần tiếp theo dự kiến vào khoảng năm 2028, tuỳ tốc độ tạo khối. Halving không quyết định trước diễn biến giá Bitcoin.

10

ETF Bitcoin spot

●●●

Quỹ giao dịch trên sàn có tài sản cơ sở là Bitcoin giao ngay.

ETF Bitcoin spot là quỹ giao dịch trên sàn nắm giữ Bitcoin nhằm phản ánh biến động giá Bitcoin giao ngay, sau chi phí và sai lệch theo dõi. Các ETF Bitcoin spot tại Mỹ được phê duyệt vào tháng 1/2024. Sở hữu chứng chỉ quỹ khác với trực tiếp nắm giữ Bitcoin trong ví.

Chỉ báo

12

Xu hướng theo MA20/MA50

●

Cấu trúc giá qua vị trí giá, MA20 và MA50.

DAUTUTAISANMAHOA gọi là Tăng khi giá > MA20 > MA50, Giảm khi giá < MA20 < MA50; các trường hợp còn lại là Đi ngang. Đây là quy tắc mô tả cấu trúc giá ngày, có độ trễ và có thể đổi trong nến chưa đóng.

Cách đọc trên DAUTUTAISANMAHOA

Nhãn Tăng, Giảm và Đi ngang mô tả thứ tự giữa giá, MA20 và MA50 trên khung ngày.

13

MA20

●

Trung bình giá đóng cửa của 20 nến gần nhất.

MA20 là trung bình cộng giá đóng cửa của 20 nến gần nhất; trên trang coin là 20 nến ngày, gồm nến đang hình thành. Giá trên MA20 chỉ phản ánh vị trí tương đối với trung bình, không tự xác nhận một xu hướng tăng.

Cách đọc trên DAUTUTAISANMAHOA

MA20 trên trang coin gồm 20 nến ngày gần nhất, kể cả nến đang hình thành.

14

MA50

●●

Trung bình giá, thường chậm hơn MA20.

MA50 là trung bình cộng giá đóng cửa của 50 nến gần nhất, thường phản ứng chậm hơn MA20. So sánh giá, MA20 và MA50 giúp mô tả xu hướng nhưng dễ tạo tín hiệu nhiễu khi thị trường dao động hẹp.

Cách đọc trên DAUTUTAISANMAHOA

Đọc MA50 cùng giá và MA20 để hiểu nhãn xu hướng trên trang coin.

15

Hỗ trợ và kháng cự

●●

Vùng giá từng xuất hiện lực cầu hoặc lực cung đáng chú ý.

Hỗ trợ là vùng giá thường được diễn giải là nơi lực cầu có thể xuất hiện, còn kháng cự là nơi lực cung có thể xuất hiện. Đây là các vùng quan sát từ diễn biến giá, không phải ranh giới cố định hay bảo đảm giá đảo chiều.

16

RSI

●●

Tương quan mức tăng và giảm giá.

RSI đo tương quan giữa mức tăng và mức giảm giá, trên thang 0–100; RSI14 ở đây dùng làm mượt Wilder trong 14 kỳ. DAUTUTAISANMAHOA dùng trên 75 và dưới 25 làm vùng cảnh báo quá mua/quá bán; các ngưỡng phổ biến khác là 70/30, và không ngưỡng nào đảm bảo đảo chiều.

Cách đọc trên DAUTUTAISANMAHOA

RSI14 dùng làm mượt Wilder; vùng trên 75 và dưới 25 là ngưỡng cảnh báo của trang.

19

Bollinger Bands

●●

Dải giá mô tả mức biến động.

Bollinger Bands thường gồm MA20 và hai dải cách trung bình hai độ lệch chuẩn của giá. Dải hẹp mô tả biến động thấp, dải rộng mô tả biến động cao; việc chạm dải không tự tạo tín hiệu mua hoặc bán.

17

MACD

●●●

Chênh lệch EMA để mô tả động lượng.

MACD thường là chênh lệch EMA12 và EMA26, với đường tín hiệu EMA9 của MACD. Histogram là MACD trừ đường tín hiệu, mô tả thay đổi động lượng; histogram dương không đồng nghĩa giá chắc chắn tăng tiếp.

18

ADX

●●●

Đo sức mạnh, không tự chỉ hướng.

ADX đo sức mạnh xu hướng bằng các chuyển động giá có hướng và làm mượt Wilder, thường dùng 14 kỳ. ADX không tự chỉ hướng tăng hay giảm; cần xem thêm +DI, −DI và cấu trúc giá, còn vùng dưới 20 hoặc trên 25 chỉ là quy ước tham khảo.

20

ATR

●●●

Đo biên độ biến động, không đo hướng.

ATR là trung bình làm mượt của true range: giá trị lớn nhất trong high−low, |high−close trước| và |low−close trước|. ATR14 ở đây dùng Wilder 14 kỳ; ATR% = ATR/giá × 100, đo biên độ biến động chứ không đo hướng.

Cách đọc trên DAUTUTAISANMAHOA

ATR% là ATR chia giá rồi nhân 100; chỉ số mô tả biên độ biến động.

21

Mayer Multiple

●●●

Giá Bitcoin so với MA200 ngày.

Mayer Multiple thường được tính bằng giá Bitcoin chia cho MA200 ngày của chính giá đó. Tỷ số trên 1 nghĩa là giá cao hơn MA200, dưới 1 nghĩa là thấp hơn; các ngưỡng định giá lịch sử có thể không còn phù hợp ở chu kỳ sau.

Phái sinh

22

Phái sinh

●

Hợp đồng phụ thuộc tài sản cơ sở.

Phái sinh là hợp đồng có giá trị phụ thuộc tài sản cơ sở, gồm hợp đồng tương lai, vĩnh cửu và quyền chọn. Đòn bẩy khuếch đại cả lãi lẫn lỗ; biến động giá, ký quỹ, funding và cơ chế thanh lý đều có thể làm tăng rủi ro.

24

Hợp đồng vĩnh cửu

●●

Hợp đồng phái sinh không có ngày đáo hạn cố định.

Hợp đồng vĩnh cửu là hợp đồng phái sinh không có ngày đáo hạn cố định. Nhiều thị trường sử dụng funding để giúp giá hợp đồng bám giá tài sản cơ sở; quy tắc ký quỹ và thanh lý phụ thuộc từng sàn.

23

Long và short

●●

Hai hướng vị thế theo biến động giá tài sản cơ sở.

Long là vị thế thường có lợi khi giá tài sản cơ sở tăng, còn short thường có lợi khi giá giảm. Lãi và lỗ thực tế còn phụ thuộc loại hợp đồng, quy mô vị thế, phí và chi phí tài trợ.

27

Đòn bẩy

●●

Giá trị vị thế lớn hơn phần vốn ký quỹ.

Đòn bẩy cho phép giá trị vị thế lớn hơn phần vốn ký quỹ. Cơ chế này khuếch đại cả lãi lẫn lỗ so với vốn ký quỹ, tạo rủi ro mất vốn và có thể dẫn đến thanh lý.

25

Funding rate

●●●

Thanh toán giữa long và short.

Funding rate là khoản thanh toán định kỳ giữa bên long và short của hợp đồng vĩnh cửu để giúp giá hợp đồng bám thị trường cơ sở. Funding dương thường là long trả short, nhưng chu kỳ, công thức và cách quy đổi APR phụ thuộc sàn; APR không phải lợi nhuận chắc chắn.

26

Open interest

●●●

Lượng hợp đồng phái sinh đang mở.

Open interest là lượng hợp đồng phái sinh đang mở, có thể biểu diễn theo số hợp đồng, coin hoặc giá trị danh nghĩa USD. OI tăng cho biết vị thế mở tăng, không tự cho biết phe mua hay phe bán sẽ thắng vì mỗi hợp đồng có hai phía.

28

Thanh lý

●●●

Đóng bắt buộc vị thế khi không đủ yêu cầu ký quỹ.

Thanh lý là việc nền tảng đóng bắt buộc một phần hoặc toàn bộ vị thế khi tài khoản không còn đáp ứng yêu cầu ký quỹ. Quá trình này có thể gây mất vốn ký quỹ; mức thiệt hại còn phụ thuộc chế độ ký quỹ, biến động giá và quy tắc nền tảng.

Vĩ mô

29

CPI

●

Chỉ số giá tiêu dùng phản ánh biến động giá một rổ hàng hoá, dịch vụ.

CPI là chỉ số phản ánh biến động giá của một rổ hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng đại diện. Thay đổi CPI được dùng để theo dõi lạm phát; phạm vi rổ và cách tính phụ thuộc cơ quan thống kê.

30

FOMC

●●

Uỷ ban quyết định chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

FOMC là Uỷ ban Thị trường Mở Liên bang thuộc hệ thống Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Uỷ ban quyết định định hướng chính sách tiền tệ, gồm mục tiêu lãi suất quỹ liên bang. Quyết định và thông điệp của FOMC có thể ảnh hưởng kỳ vọng lãi suất và các thị trường tài sản.

31

Bảng lương phi nông nghiệp (NFP)

●●●

Thống kê việc làm hưởng lương ngoài khu vực nông nghiệp của Mỹ.

NFP là số việc làm hưởng lương ngoài khu vực nông nghiệp tăng hoặc giảm trong tháng, công bố trong báo cáo việc làm hằng tháng của Mỹ. Thay đổi việc làm giúp mô tả tình hình thị trường lao động và có thể tác động kỳ vọng về chính sách tiền tệ. Số liệu công bố có thể được điều chỉnh trong các kỳ sau.

Quản trị vốn

33

DCA

●

Chia vốn đầu tư theo lịch định trước.

DCA là chia vốn thành các khoản đầu tư theo lịch định trước thay vì giải ngân toàn bộ một lần. Cách này phân tán thời điểm mua nhưng không loại bỏ rủi ro tài sản, không đảm bảo lợi nhuận và vẫn cần cân đối phí cùng khả năng chịu lỗ.

32

Phân bổ tài sản

●

Cách phân chia danh mục giữa các loại tài sản.

Phân bổ tài sản là cách phân chia danh mục giữa các loại tài sản hoặc nhóm tài sản. Tỷ trọng từng phần quyết định mức độ tiếp xúc với các nguồn rủi ro; đa dạng hoá không loại bỏ hoàn toàn khả năng thua lỗ.

34

Cắt lỗ (stop-loss)

●●

Cơ chế đóng vị thế khi giá chạm điều kiện đã đặt.

Cắt lỗ là cơ chế đóng vị thế khi giá chạm điều kiện được xác định trước nhằm giới hạn khoản lỗ dự kiến. Giá thực hiện có thể khác mức kích hoạt do trượt giá, thanh khoản hoặc loại lệnh; lệnh giới hạn sau kích hoạt có thể không khớp.

35

Quy mô vị thế

●●●

Lượng tài sản hoặc giá trị danh nghĩa của một vị thế.

Quy mô vị thế là lượng tài sản hoặc giá trị danh nghĩa của một vị thế. Cùng một biến động giá, vị thế lớn hơn thường tạo mức lãi hoặc lỗ tuyệt đối lớn hơn; với phái sinh, quy mô danh nghĩa khác với vốn ký quỹ.

Câu hỏi thường gặp

MA20 và MA50 khác nhau thế nào?

MA20 dùng 20 giá đóng cửa, MA50 dùng 50 giá đóng cửa. MA20 thường phản ứng nhanh hơn; DAUTUTAISANMAHOA chỉ xác nhận Tăng khi giá > MA20 > MA50.

RSI quá bán có đảm bảo giá tăng?

Không. RSI có thể ở vùng thấp trong thời gian dài khi xu hướng giảm mạnh; cần xem cấu trúc giá và rủi ro trước khi diễn giải.

ATR% có chỉ hướng tăng giảm không?

Không. ATR% đo biên độ biến động tương đối với giá và được giữ trung tính trong bảng tín hiệu.

Dữ liệu kỹ thuật trên trang coin có tính nến chưa đóng?

Có. MA20, MA50, RSI14, ATR14 và biên 20 ngày bao gồm nến ngày đang hình thành, tương ứng cách tính trong popup trên trang chủ.