Blockchain (chuỗi khối) là công nghệ sổ cái phân tán, ghi lại mọi giao dịch trên mạng lưới phi tập trung mà không cần bên trung gian. Mỗi "khối" (block) chứa dữ liệu giao dịch, được liên kết với khối trước bằng mã hóa (hash), tạo thành "chuỗi" không thể sửa đổi. Bitcoin là blockchain đầu tiên (2009). Ethereum mở rộng blockchain với smart contract. Tại VN, Luật CNCS 2025 công nhận blockchain là công nghệ nền tảng cho tài sản số.

DeFi (Decentralized Finance — tài chính phi tập trung) là hệ sinh thái các dịch vụ tài chính hoạt động trên blockchain mà không cần ngân hàng hoặc tổ chức trung gian. DeFi bao gồm: sàn phi tập trung (Uniswap, PancakeSwap), lending/borrowing (Aave, Compound), staking, yield farming, và stablecoin. Tổng giá trị khóa (TVL) trong DeFi đạt $200B+ vào Q1/2026. Người dùng tương tác DeFi qua ví crypto (MetaMask, Coin98) kết nối smart contract.

NFT (Non-Fungible Token — token không thể thay thế) là loại token duy nhất trên blockchain, đại diện cho quyền sở hữu tài sản số: ảnh, nhạc, video, game item, domain, hoặc chứng chỉ. Khác với Bitcoin hay ETH (mỗi đơn vị giống nhau), mỗi NFT là duy nhất. NFT phổ biến nhất trên Ethereum (ERC-721), nhưng cũng có trên Solana, Polygon. Ứng dụng NFT đang mở rộng từ art/collectible sang RWA, ticketing, và digital identity.

Stablecoin là loại cryptocurrency được thiết kế để giữ giá ổn định, thường neo theo 1 USD. Có 3 loại: (1) Fiat-backed — bảo chứng bằng USD thật (USDT, USDC) — phổ biến nhất; (2) Crypto-backed — bảo chứng bằng crypto thế chấp (DAI); (3) Algorithmic — dùng thuật toán điều chỉnh cung (FRAX). Stablecoin là "đồng tiền" chính trong DeFi và trading crypto. Tại VN, nhà đầu tư thường dùng USDT để lưu trữ giá trị và giao dịch P2P.

Smart contract là gì?

Smart contract (hợp đồng thông minh) là chương trình tự thực thi được lưu trên blockchain, tự động thực hiện các điều khoản đã lập trình khi điều kiện được đáp ứng — không cần bên trung gian. Ví dụ: smart contract cho vay tự động giải ngân khi nhận đủ thế chấp, và tự thanh lý nếu giá tài sản giảm dưới ngưỡng. Ethereum là blockchain đầu tiên hỗ trợ smart contract (2015). Smart contract là nền tảng của DeFi, NFT, DAO và toàn bộ ứng dụng Web3.